JULES VERNE
JULES VERNE
JULES VERNE



Tam adı Jules Gabriel Verne olan yazar 8 Şubat 1828 tarihinde Fransa’da dünyaya gelir. İlk yıllarını kışın bir liman şehri olan Nantes’daki çiftliklerinde; yaz aylarını ise Loire Nehri kıyısında yelkenlileri ve gemileri izleyerek geçirir. Dokuz yaşındayken kardeşiyle birlikte okula yazılan Verne’in edebiyata olan merakı da bu yıllarda başlar. On iki yaşına bastığı sene bir gemide tayfa olmak için evden kaçtığı ve babası onu yakalayınca artık yalnız düşlerinde seyahat edeceğine dair söz verdiğiyle ilgili çeşitli söylemler mevcuttur. Hayal dünyası daha küçük yaşta bile fazlasıyla geniş denilebilecek olan sanatçı, ilerleyen yıllarda bilim insanlarının dahi yararlanabileceği birçok esere imza atar.
Kısa öyküler ve şiirler yazdığı yatılı okul döneminin ardından Paris’e çalışmaya gider ve babasının istediği üzerine aile mesleği olan avukatlığı sürdürmek amacıyla hukuk öğrenimi görmeye başlar. Ne var ki kendisini eğitiminden ziyade yazmaya adar. Paris’teki edebiyat çevresiyle amcasının aracılığıyla tanışır ve bizzat tanıdığı Victor Hugo, Alexandre Dumas gibi yazarların etkisinde tiyatro oyunları kaleme alır. Asıl edebiyat serüveni müzisyen Jean Louis Aristide Hignard ile birlikte tiyatro oyunları yazmasıyla başlar. İlk tiyatro oyunu 12 Haziran 1850’de sahnelenir. 1852-1855 tarihleri arasında Paris’te bir tiyatroda sekreterlik yapar ve komediler, operetler yazar. Amerikalı yazar Edgar Allan Poe’nun eserlerini okuduktan sonra onun büyük bir hayranı olan Verne, Poe etkisinde yazılar üretir. Hikâyeleri Paris’te çıkan bir dergide parça parça yayımlanmaya başlar. Aynı dönemde ancak ölümünden sonra yayımlanan Paris au XXe siècle (Yirminci Yüzyılda Paris) adlı romanını da yazmaya devam eder.
10 Ocak 1857 tarihinde Honorine de Viane Morel ile evlenir ve 1861’de oğulları Michel Jules Verne doğar. Maddi açıdan zorluk çekmekte olan yazarın Victor Hugo, George Sand, Aexandre Chatrian gibi sanatçıların yayımcılığını yapan Pierre-Jules Hetzel ile tanışmasıyla talihi döner.
Yazıları gönderdiği herkes tarafından reddedilirken Hetzel, Verne’deki dehayı görür. Cinq Semaines en Ballon (Balonla Beş Hafta) hikâyesini çok beğenir ve öykü 1863 yılında basılır.  Daha sonra üne kavuşmasını sağlayacak Voyage au centre de la Terre (Dünyanın Merkezine Yolculuk), De la Terre à la Lune (Ay’a Yolculuk), Vingt mille lieues sous les mers (Denizler Altında Yirmi Bin Fersah) ve Le Tour du monde en quatre-vingts jours (Seksen Günde Devri Âlem) gibi kitaplarını da Hetzel’in maddi desteğiyle bastırır.
Dünyanın çeşitli yerlerine yolculuklar yapan Verne, 1872 yılında eşinin doğduğu şehir olan Amiens’e yerleşir ve kitaplarından elde ettiği gelirle bir yat satın alıp aralıklarla seyahatlere çıkar. 1886 yılında evine döndüğünde her şeyin öncekinden farklı olduğunu görür. Paranoid şizofreni hastası olan kuzeni tarafından vurulur ve ömrünü bu yarayı tedavi ettirmeye çalışarak geçirir. Yayımcısı ve arkadaşı Hetzel ile annesinin vefatı onu derinden etkileyince karamsar bir ruh hâline bürünür. 1888’de politikaya atılmaya karar vererek Amiens milletvekili olur ve 1905’e kadar görevine devam eder. Şeker hastası olan Verne, takvimler 24 Mart 1905’i gösterdiği sırada Amiens’de vefat eder. 
Öldüğünde ardında yayımlanmamış altı kitap bırakan Verne’in kalan çalışmalarını oğlu Michel devralınca babasının kariyeri de ölümsüzleşir. Hayatı boyunca altmıştan fazla kitap, oyun, opera metni ve kısa öykü kaleme alan; Hugo Gernsback ve H.G Wells gibi isimlerle birlikte ‘bilim-kurgu türünün kurucusu’ olarak anılan Verne, verdiği eserlerde ayrıntılı bir biçimde tarif ettiği buluşlarla ve makinelerle o dönemde henüz gelişmekte olan Avrupa sanayisi ve teknolojisine de ilham kaynağı olur. UNESCO’nun tercüme kitap veri tabanındaki bilgilere göre dünyanın en çok çevrilen ikinci yazarıdır. 
 
Dilimize çevrilen eserlerinden bazıları:
 
Balonla Beş Hafta (1863)
Dünyanın Merkezine Seyahat (1864)
Ay’a Yolculuk (1865)
Kaptan Grant’ın Çocukları (1867)
Denizler Altında 20.000 Fersah (1870)
Yüzen Şehir (1871)
Doktor Ox’un Deneyi (1872)
Seksen Günde Devr-i Âlem (1873)
Esrarlı Ada (1874)
Michael Strogoff (1876)
15 Yaşında Bir Kaptan (1878)
İnatçı Keraban (1883)
İki Yıl Okul Tatili (1888)
Karpatlar Şatosu (1892)
Dünyanın Hâkimi (1904)
Dünyanın Ucundaki Fener (1905)
Meteor Avı (1908)
Yirminci Yüzyılda Paris (1994)